Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim lojistik sektörünü alternatif rotalara yönlendiriyor. İran’ın kısıtlamaları sevkiyatları durma noktasına getirirken, sektörde kalıcı stratejiler oluşmaya başlıyor.
ABD ile İran arasındaki geçici ateşkesin kırılganlaşması ve İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları Orta Doğu’da gerilimi yeniden tırmandırdı. Bu durum, küresel lojistik sektörü için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri tekrar riske attı.
Bölgedeki haber akışlarına göre, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaları yeniden artırması sevkiyatları durma noktasına getirdi. Jeopolitik bir koridor haline gelen boğazdaki riskler, lojistik şirketlerini alternatif rota arayışlarını hızlandırmaya itti.
ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman, ateşkesin enerji piyasalarındaki baskıyı bir miktar hafifleteceğini ancak savaş öncesi seviyelere dönüşün zaman alacağını belirtti. Luman, ablukanın kalkmasının mahsur kalan gemiler için bir fırsat sunacağını ancak tedarik zincirlerinde dalgalanmaların devam edeceğini öngördü.
Luman, İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü müzakerelerdeki kozu olarak kullanmaya devam edeceğini ve bu durumun daha kısıtlayıcı bir boğazla karşı karşıya kalınabileceğini bildirdi. Normalleşmenin uzun süreceği uyarısında bulundu.
Küresel lojistikte alternatif kara yolu rotaları oluşturan şirketlerin bu rotalara bir süre daha bağlı kalacağını ifade eden Luman, boğaza tam bağımlılığın riskli olduğunu ve bunun tedarik zincirleri üzerinde kalıcı bir etki bırakacağını savundu. Bu durumun Umman, Suudi Arabistan ve Türkiye üzerinden geçen kara yolu tedarik güzergahlarına fayda sağlayabileceğini ekledi.
Enerji cephesinde boru hattı altyapısının kullanımının artacağını ve mevcut hatların genişletilebileceğini dile getiren Luman, jeopolitik gerilimlerin sona ermesinin beklenmediğini, bu nedenle lojistik paydaşlarının körfez bölgesine giden ve oradan gelen tedariki çeşitlendirerek zincirleri daha dayanıklı hale getireceğini vurguladı.
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Başkanı Bilgehan Engin, 15 günlük ateşkesin Hürmüz Boğazı’nda kademeli bir normalleşme beklentisi yarattığını ancak kısa vadede tam güvenli geçiş ortamının oluşmasının zor olduğunu söyledi. Engin, büyük hat operatörlerinin henüz tam denizcilik güvenliği sağlanmadığı görüşünde olduğunu aktardı.
Enerji taşımacılığında petrol fiyatlarında hızlı bir geri çekilme görülse de fiziksel akışların eski seviyelerine dönmesinin zaman alacağını belirten Engin, navlun ve sigorta tarafında kısa vadede aşağı yönlü bir düzeltme beklenebileceğini ifade etti. Ancak risk algısının tamamen ortadan kalkmadığı için sigorta primleri ve ek ücretlerin kriz öncesi seviyelere hızlı dönmesinin beklenmediğini ekledi.
Engin, ateşkesin kısa vadede maliyetler üzerinde baskı oluştururken, piyasanın temkinli duruşunu sürdüreceğini belirtti. Ateşkesin geçici niteliğinin, lojistik şirketlerinin bu süreci bir normalleşme değil, fırsat penceresi olarak değerlendirmesine yol açtığını vurguladı. Bu dönemde firmaların biriken yükleri eritme, ertelenmiş sevkiyatları hızlandırma ve kontratları yeniden dengeleme odaklı çalışacağını söyledi.
Son haftalarda yaşanan gelişmelerin Hürmüz Boğazı’nın jeopolitik olarak kontrollü bir koridor haline geldiğini ortaya koyduğunu kaydeden Engin, bu nedenle alternatif güzergah arayışlarının daha kalıcı bir stratejiye dönüştüğünü ifade etti. Risk yönetimi yaklaşımının yapısal olarak değiştiğini, firmaların tek rota bağımlılığını azaltma, multimodal taşıma çözümlerine yönelme ve sigorta ile finansal koruma araçlarını çeşitlendirme eğiliminde olduğunu belirtti.
Engin, küresel lojistik sektörünün önümüzdeki dönemde daha esnek, çok rotalı ve risk odaklı bir yapı ile hareket etmeye devam edeceğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap