Havza Atatürk Evi Müzesi, Milli Mücadele’nin haberleşme merkezi olarak Mustafa Kemal Atatürk’ün telgraf yazışmalarına ve genelgenin duyurulmasına ev sahipliği yapan tarihi atmosferi sunuyor.
Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak basmasının ardından 25 Mayıs 1919’da Havza’ya geçmesiyle bölge, Milli Mücadele’nin kritik haberleşme noktalarından biri haline geldi. Atatürk’ün kaldığı tarihi Mesudiye Oteli, günümüzde Atatürk Evi Müzesi olarak hizmet vererek o dönemin iletişim faaliyetlerini günümüze taşıyor.
Samsun’daki haberleşme imkanlarının İngiliz kontrolünde olması, Havza’daki serbest telgrafhaneyi Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’daki komutanlar, çalışma arkadaşları ve İstanbul hükümetiyle kurduğu yazışmalar için hayati bir merkez yaptı.
Müzede, Atatürk’ün çalışma odasında yer alan balmumu heykeli, kendi el yazısıyla Havza Kaymakamı Fahri Bey’e ilettiği not ve Havza Genelgesi’nin duyurulduğu orijinal maniple cihazı ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Dönemin en gelişmiş haberleşme araçlarından biri olan maniple cihazı, Milli Mücadele’nin Havza’dan tüm Anadolu’ya yayılan çağrısının hafızasını yaşatıyor. Atatürk’ün yatak odasının yanı sıra Havzalılara armağan ettiği Cumhurbaşkanlığı forsının da sergilendiği müzede, Milli Mücadele sürecinde Havza’nın stratejik önemini anlatan bilgilendirme notları duvarlarda yer alıyor.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, Havza’nın Milli Mücadele tarihindeki önemini vurguladı. Çağlayan, Havza’nın konumu ve haberleşme imkanları sayesinde öne çıktığını belirtti. Özellikle telgraf istasyonunun İngiliz denetiminde olmaması, Mustafa Kemal Paşa’nın 18 gün boyunca Havza’da kalmasının en önemli nedenlerinden biriydi. Çağlayan, telgraf makinesinin dönemin en modern cihazı olduğunu ve bu sayede bir teşkilat kurma yoluna gidildiğini ifade etti.
Çağlayan, Mustafa Kemal Paşa’nın Havza’da kaldığı süre boyunca Anadolu’daki komutanlar ve İstanbul hükümeti ile yoğun telgraf trafiği yürüttüğünü ve bu sürede ilk teşkilatın telgraf hatları üzerinden Havza’da kurulduğunu söyledi.
Müze görevlisi Rukiye Bulut, Havza Atatürk Evi Müzesi’nin Milli Mücadele’nin haberleşme süreçlerine tanıklık eden önemli bir mekan olduğunu belirtti. Otelin 1922’de kamulaştırılıp belediye binası olarak kullanıldığını, Atatürk’ün çalışma odasının ise ‘Gazi odası’ olarak korunduğunu ve binanın 1994’te müzeye dönüştürüldüğünü aktardı.
Bulut, müzenin iki katlı olduğunu, birinci katta Paşa’nın çalışma ve yatak odaları ile Kurtuluş Yolu odasının bulunduğunu, üst katta ise etnografya salonlarının yer aldığını bildirdi. Pazartesi günleri hariç her gün 08.00-17.00 saatleri arasında açık olan müzeyi yılda 40 binden fazla ziyaretçinin gezdiğini kaydeden Bulut, buranın bir haberleşme üssü olduğunu, genelgenin duyurulduğu maniple cihazıyla 56 haberleşme gerçekleştirildiğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap