Kütahya’daki bir cami duvarında bulunan, 18. veya 19. yüzyıla ait olduğu tahmin edilen tarihi kağıt parçaları, birleştirme çalışmaları sonucunda Mekke şehir planı olabileceği ihtimalini ortaya çıkardı.
Kütahya’nın Parmakören Mahallesi’ndeki bir camide devam eden restorasyon çalışmaları sırasında, 18. veya 19. yüzyıla ait olduğu düşünülen bir Mekke şehir planı keşfedildi. Yaklaşık 300 parçaya ayrılmış durumdaki eser, Ankara’daki uzman ekipler tarafından birleştiriliyor.
Restorasyon sırasında cami duvarında bulunan ve yapıya ait olmadığı anlaşılan bir taşın kaldırılmasıyla ortaya çıkan boşluktan çıkan kağıt parçaları, titizlikle toplandı. Oldukça kırılgan ve deforme olmuş durumdaki eserler, zarar görmeden incelenmeleri amacıyla özel konservasyon sürecine alındı.
Parmakören Mahallesi Muhtarı Mehmet Dinler, 2024’te başlayan restorasyon çalışmalarında duvar içindeki taşın yapıya ait olmadığının tespit edildiğini belirtti. Taşın çıkarılmasıyla oluşan boşluktan çok sayıda kağıt parçası çıktığını aktaran Dinler, hassas olmaları nedeniyle bu parçaların Ankara’ya gönderildiğini söyledi.
Dinler, parçalar arasında nehir benzeri çizimler, bitki ve farklı figürlerin bulunduğunu ancak eserin tam olarak ne olduğunun ilk etapta belirlenemediğini ekledi.
Ankara’daki Kağıt Konservasyon Laboratuvarı’nda devam eden çalışmalarda, eserlerin ileri derecede yıpranmış olduğu tespit edildi. Uzmanlar, kimyasal ve fiziksel stabilizasyonun ardından parçaları birleştirme sürecine geçti. Bu hassas süreç, mikroskobik incelemeler ve dijital eşleştirme yöntemleriyle ilerliyor.
İlk değerlendirmeler, eserlerin bir bütün halinde Mekke’nin yerleşim planını gösteren bir çalışma olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Eserin, Osmanlı döneminde kutsal topraklara yönelik hazırlanmış bir minyatür şehir planı olabileceği düşünülüyor. Çalışmalar tamamlandığında, eserin sanat tarihi ve İslam coğrafyası ile şehir planlama tarihi açısından önemli bilgiler sunması bekleniyor.
Birleştirme süreci tamamlanan eserin, Kütahya Müze Müdürlüğü’nde sergilenerek kültürel mirasa kazandırılması planlanıyor.
Parmakören Mahallesi Camisi’nin kesin yapım tarihi ise henüz netleşmedi. Kayıtlarda 1840’lı yıllarda onarım geçirdiği bilgisi bulunsa da, orijinal inşa tarihi belirlenemedi. Bazı araştırmalar yapının Selçuklu dönemine uzanabileceği ihtimalini değerlendirse de kesin bir akademik sonuç bulunmuyor.
Ankara’daki konservasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından, eserin tarihi kimliği ve içeriği hakkında daha net bilgilere ulaşılması hedefleniyor. Uzmanlar, bu keşfin Anadolu’daki dini mimari içinde nadir rastlanan önemli bir bulgu olduğunu belirtiyor.
Yorum Yap