Türkiye’de .tr uzantılı alan adı sayısı 1.3 milyonu aştı. BTK’nin TRABİS projesi, domain tahsislerinde yeni bir dönemi başlattı ve büyümeyi hızlandırdı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre, Türkiye’deki “.tr” uzantılı alan adı sayısı 1.3 milyonu aştı. 2022 yılında faaliyete geçen TRABİS’in tahsis işlemleriyle birlikte, aktif alan adları sayısında önemli bir artış kaydedildi. Bu büyüme, dijital altyapının genişlemesini gösteriyor.
“.tr” alan adlarının yönetimi 1991’den 2010 yılına kadar Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütüldü. 2008’de çıkarılan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, alan adı tahsis yetkisini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devretti. Bakanlık, 7 Kasım 2010’da yayımlanan İnternet Alan Adları Yönetmeliği ile bu görevi BTK’ye verdi.
BTK, bu yetki kapsamında 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS’i (Türkiye Alan Adları Sistemi) devreye aldı. TRABİS, alan adlarının daha hızlı ve güvenli bir şekilde tahsis edilmesini sağlayan merkezi bir sistem olarak işlev görüyor. Bu yeni dönem, .tr uzantılı alan adları yönetiminde önemli bir dönüşümü temsil ediyor.
BTK, 10 Haziran 2023’te İnternet Alan Adları Tebliği’nde yapılan değişikliklerle “.a.tr” yapısındaki alan adlarının tahsis usul ve esaslarını belirledi. Bu düzenlemelerle kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanındı. Bu yaklaşım, kamu dijital varlıklarının korunmasını hedefliyor.
“.a.tr” yapısındaki alan adlarının ücretleri Kurul tarafından düzenleniyor. “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” gibi belirli uzantılar için üretilen alan adları ücretsiz olarak tahsis ediliyor. Diğer alan adları için ise “ilk gelen ilk alır” prensibi uygulanıyor.
TRABİS’in faaliyete geçmesi öncesinde Türkiye’de yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu. TRABİS’in devreye girmesiyle birlikte yapılan tahsisler, toplam aktif alan adı sayısını 1.3 milyona çıkardı. Bu artış, dijitalleşme sürecinin hızlandığını gösteriyor.
TRABİS kayıtlarında en büyük payı 988 bin 743 adetle “com.tr” uzantılı internet siteleri oluşturuyor. Bunu 180 bin 62 adetle doğrudan “.tr”, 29 bin 974 adetle “org.tr” ve 27 bin 386 adetle “net.tr” uzantılı siteler takip ediyor. Çeşitli mesleki ve kurumsal alan adları da listede bulunuyor.
Bu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılıyor. Almanya yüzde 6, ABD yüzde 5,3, Fransa yüzde 2,1, Hollanda yüzde 1,6, Kanada yüzde 0,9 ve İngiltere yüzde 0,7 oranında barındırma hizmeti sağlıyor. Kalan yüzde 2,2’lik kısım ise diğer ülkelerde yer alıyor.
İnternet Alan Adları Yönetmeliği, “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması”nın (UÇM) işletilmesine dair usul ve esasları da içeriyor. BTK, “.tr” uzantılı alan adlarıyla ilgili anlaşmazlıkların hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözülmesini sağlamak amacıyla bu mekanizmayı düzenledi. Bu sistem, yargı süreçlerine alternatif bir çözüm sunuyor.
TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali kaynaklı anlaşmazlıklarda çözüm yolları sunuyor. Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi bu kapsamda hizmet veriyor. Bu merkezler, uyuşmazlıkların mahkemeye gitmeden giderilmesini hedefliyor.
Yorum Yap