Türkiye, yapay zeka alanında iddialı hedeflerle yeni eylem planını açıklıyor. Türkçe dil modelleri ve veri merkezi yatırımları ile küresel rekabete hazırlanıyor.
Türkiye, yapay zeka kapasitesini artırma ve küresel rekabette öncü konuma gelme hedefiyle kapsamlı bir strateji belirledi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan yeni Yapay Zeka Eylem Planı’nın gelecek ay kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Ülke, Türkçe büyük dil modelleri, veri merkezi altyapıları ve savunma sanayii projeleriyle dijital dönüşümünü hızlandırıyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki strateji planını güncellemek için görüş ve önerileri topladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, küresel standartlarda ortak akıl ve toplumsal sahiplik prensibiyle yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nı somutlaştırıyor. Hazırlanan strateji belgesi, son rötuşların ardından gelecek ay kamuoyuyla paylaşılacak.
Plan, Türkiye’yi yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden güçlü altyapıya sahip öncü ülkelerden biri yapmayı hedefliyor. Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılmasını ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümün hızlandırılmasını öngörüyor. Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaşacak; böylece kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümler artacak.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli adımlarından birini Türkçe büyük dil modelleri oluşturuyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft projenin paydaşları arasında yer alıyor.
Ayrıca TÜBİTAK, Türkçenin nüanslarını kavramasına ve bir Türk gibi düşünmesine katkı sağlayacak büyük dil modelini geliştirmeyi sürdürüyor. Türkiye, bu modellerle yapay zeka rotasını şekillendiriyor.
Türkiye, yapay zeka alanında veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme hedefiyle çalışmalarını hızlandırdı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verinin yurt dışına çıkmadan Türkiye’de saklanmasına ve işlenmesine olanak tanıyacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü rol üstleniyor ve dijital dünyaya benzer bir dönüşümü taşıyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında birlikte çalışabilirlik, ortak yer kontrol istasyonu, sürü yetenekleri ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla haberleşmesi bulunuyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, Türkiye’de savunma ve kamu odaklı çözümlerin örnekleri arasında yer alıyor. Platformda Türkçe’nin nüanslarını kavramaya odaklanan 9 milyar parametreli bir büyük dil modeli bulunuyor. MAIN, 200’den fazla dilde metin anlama, çeviri, özetleme, sesli komut işleme ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sunuyor. Diğer savunma sanayii kuruluşları da Türkiye’yi yapay zeka çağına hazırlamak için destek veriyor.
Kamu kurum ve kuruluşları da yapay zeka dönüşümüne yönelik çalışmalar gerçekleştiriyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda doğru bilginin korunması ve dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu uygulama, kamu kurumlarının internet sitelerindeki içerikleri yapay zeka sistemleri tarafından doğru biçimde tanımasını ve yorumlamasını sağlayacak. Böylece kamusal bilginin bütünlüğü korunacak, resmi içeriklerin görünürlüğü artacak ve dijital iletişim kapasitesi güçlenecek.
Başkanlık, küresel ölçekte 18 milyondan fazla kullanıcısı bulunan Hugging Face platformuna katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu. Bu adım, bilgi kirliliğine ve dijital dezenformasyona karşı stratejik bir koruma hattı oluşturuyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. 15 Mayıs’ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde yapay zeka ve dijital kalkınma temalı bildiride önemli kararlar alındı. Üye ülkeler, Türkiye’nin girişimiyle Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının geliştirilmesini ele alacak. Ayrıca TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın yıl sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
Yorum Yap