İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı sonrası bölgede yaklaşık 1900 ticari gemi mahsur kaldı. Küresel ticaret aksarken navlun fiyatları yükseldi.
İran’ın ABD ve İsrail’e yönelik misilleme adımı olarak Hürmüz Boğazı’nı ilgili ticari gemilere kapatmasının ardından, 20-22 Mart tarihleri itibarıyla yaklaşık 1900 ticari gemi bölgede mahsur kaldı. Bu durum, 28 Şubat’ta başlayan saldırıların ardından Basra Körfezi başta olmak üzere Boğaz çevresinde deniz trafiğini durma noktasına getirdi.
İran, ABD ve İsrail dışındaki ülkelerin, “İran’a karşı saldırgan eylemlere katılmamaları veya bunları desteklememeleri ve ilan edilen güvenlik ve emniyet düzenlemelerine tam olarak uymaları koşuluyla” Hürmüz Boğazı’ndan geçebileceklerini duyurdu. İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, Boğaz’daki geçiş kurallarını yeniden belirlediklerini ve ABD ile İsrail bağlantılı hiçbir unsurun geçiş hakkı olmadığını açıkladı.
MarineTraffic’ten alınan verilere göre, mahsur kalan 1900 geminin 324’ünü dökme yük, 315’ini petrol/kimyasal ürün, 267’sini petrol ürünleri ve 211’ini ham petrol tankerleri oluşturuyor. Veri analitik şirketi Vortexa’nın raporlarına göre ise, bu tankerlerde yaklaşık 190 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bulunuyor.
Bölgede 177 genel kargo, 174 konteyner ve 98 LPG gemisi gibi farklı türde ticari araçlar da yer alıyor. Dünyanın önde gelen konteyner taşımacılık şirketlerinden Almanya merkezli Hapag-Lloyd, devam eden gerilim nedeniyle altı gemisinin Basra Körfezi’nde hareket edemediğini bildirdi.
Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) Deniz Taşımacılığı Analiz Müdürü Filipe Gouveia, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik duruşunun denizcilik piyasaları ve navlun fiyatları üzerindeki etkisinin yakıt fiyatları, Boğaz’ın kapanma süresi ve İran’ın geçişine izin verdiği gemi sayısı gibi etkenlere bağlı olduğunu belirtti. Gouveia, bölgedeki gerilimin navlun fiyatlarına yansıdığını doğruladı.
Özellikle tanker piyasasında belirginleşen bu artışlar dikkat çekiyor. 27 Şubat-20 Mart döneminde Baltık Kirli Tanker Endeksi yüzde 49, Baltık Temiz Tanker Endeksi ise yüzde 78 yükseldi. Konteyner piyasasında da navlun fiyatları yakıt maliyetlerindeki sıçrama ve hat operatörlerinin ek yakıt ücretleri açıklamaları nedeniyle arttı.
Normal şartlarda küresel deniz petrol ihracatının yüzde 30’u, kuru yük taşımacılığının yüzde 4’ü ve konteyner hacminin yüzde 3’ü Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. Gouveia, Basra Körfezi ihracatının sadece belirli bir kısmının alternatif kaynaklarla karşılanabileceğini ve mevcut kara yollarının bölgenin normal kargo hacmini taşımak için yeterli kapasiteye sahip olmadığını ifade etti.
Analist Gouveia, dünya tanker filosunun yaklaşık yüzde 5,5’inin, konteyner ve kuru yük filolarının ise yüzde 1,5’inin Basra Körfezi içinde bulunduğunu tahmin ettiklerini sözlerine ekledi.
Yorum Yap