Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizlerdeki hayalet ağ sorununu kökten bitirecek biyopolimer tabanlı eriyebilen ağlar geliştirdi.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden oluşan “Pagit Spektrum: DEEPNETS” ekibi, denizlerdeki “hayalet ağ” sorununa çığır açan bir çözüm geliştirdi. Ekip, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı balıkçılık ağları projesiyle TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda birincilik elde etti. Bu yenilikçi proje, terk edilmiş ağların deniz canlılarına verdiği zararı ve yaydığı mikroplastik kirliliğini engellemeyi hedefliyor.
“Hayalet ağlar” olarak bilinen bu terk edilmiş balıkçılık ağları, deniz altında avcılığı kontrolsüz bir şekilde sürdürüyor. Yunuslar, kaplumbağalar, vatozlar, köpekbalıkları ve deniz kuşları gibi birçok canlı bu ağlara takılarak acı içinde hayatını kaybediyor. Ayrıca mercan resiflerini boğarak deniz tabanındaki yaşama büyük zarar veriyorlar.
Yüzlerce yıl suyu kirletmeye devam eden bu ağlar, zamanla suda çözünerek mikroplastikler yayıyor. Balıklar aracılığıyla insan vücuduna geri dönen bu mikroplastikler, kanser gibi ciddi sağlık sorunları riskini artırıyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağı denizlerden temizledi.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe, Beril İralgil, İrem Akalan ve Özge Göksu’dan oluşan ekip, çalışmalarını sürdürüyor. Projenin akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt yapıyor. TÜBİTAK da bu önemli çalışmaya destek veriyor.
Ekip, ödülün ardından ağların deniz ortamındaki dayanıklılığını, kontrollü çözünme süresini ve mekanik performansını optimize ediyor. Laboratuvar verilerini gerçek deniz koşullarında doğrulamak için balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlandı. Bu sayede ürünün çevresel etkileri ve kullanım performansı kapsamlı bir şekilde analiz edilecek.
Projenin temelini oluşturan biyopolimer tabanlı yapılar, petrol bazlı olmadığı için denizde çözündüğünde doğaya zarar vermiyor. Hedef, hem sağlam hem de çevreci bir balıkçılık ağı sistemi oluşturmaktır.
Patent çalışmaları devam eden projenin, birkaç yıl içerisinde son kullanıcılarla buluşması hedefleniyor. “Pagit Spektrum: DEEPNETS” bilimsel bir araştırma ekibi olduğu için ağı kendileri üretmeyecek. Patent haklarını alan firmalar seri üretime geçebilecek.
Ekip, 2030’lardan itibaren “hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan” hayal ediyor. Bu çalışma, yalnızca Türkiye için değil, tüm dünya suları için önemli çevresel faydalar sağlayacak.
Yorum Yap