Uzmanlar, havaların ısınmasıyla kene vakalarının artacağı ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin (KKKA) ölümcül olabileceği uyarısı yaptı. Prof. Dr. İlker İnanç Balkan, korunma ve ilk müdahale yöntemlerini anlattı.
Sivas’ta Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) nedeniyle 21 yaşındaki bir gencin hayatını kaybettiği iddiaları üzerine, havaların ısınmasıyla birlikte uzmanlar kenelere karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtti. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. İlker İnanç Balkan, özellikle yeşil alanlarda vakit geçiren vatandaşlara önemli tavsiyelerde bulundu.
Prof. Dr. Balkan, kenelerin kesinlikle çıplak elle çıkarılmaması gerektiğini vurguladı. Vatandaşların açık renkli ve uzun giysiler tercih etmesi, vücutlarını düzenli olarak kontrol etmesi gerektiğini söyledi. Keneler genellikle nisan ortasından eylül ortasına kadar aktif olup, toprak sıcaklığının 16-18 dereceye ulaşmasıyla hastalık bulaştırmaya başlıyor.
Türkiye’de keneler aracılığıyla bulaşan önemli hastalıklardan bazıları KKKA, Lyme ve Akdeniz Benekli Ateşi’dir. KKKA, özellikle Kelkit Vadisi ile Doğu Karadeniz ve Orta Anadolu hattındaki Sivas, Çorum, Tokat gibi illerde yoğun olarak görülmektedir. Kırsal alanda çalışanlar, piknik yapanlar ve hayvancılıkla uğraşanlar ekstra dikkat göstermelidir.
Kenelerin tutunduğunu fark etmek zor olabilir. Piknik alanlarında çimen yerine örtü kullanmak, eve dönüldüğünde vücut kontrolü yapmak hayati önem taşıyor. Diz arkası, kulak arkası ve saçlı deri gibi bölgeler kenelerin tutunabileceği yerlerdir. Kene çıkarılırken peçete kullanılmalı, tutunmuşsa cımbızla baş kısmı koparılmadan alınmalıdır. Kene başının ciltte kalması hastalığın bulaşma riskini artırır.
KKKA belirtileri genellikle kene tutunmasından sonraki 10 gün içinde başlar. Halsizlik, ateş, kas ve baş ağrısı, mide bulantısı gibi belirtiler grip ile karıştırılabilir. Bu durum tanı ve tedavide gecikmelere yol açabilir. İlk birkaç gün belirti olmayabilir, ardından başlayabilir.
Kene tutunmasını takip eden 10 gün içinde belirti gösteren kişilerin derhal sağlık kuruluşuna başvurması gerekmektedir. KKKA virüsü vücuda yayıldığında organ yetmezlikleri ve iç kanamalara neden olarak çok ağır klinik tablo ve çoklu organ yetmezliği oluşturabilir. Bu durum hızla ilerleyebilir.
Yılda 500 ila bin arasında KKKA vakası kayıt altına alınmakta ve bu vakaların yüzde 3 ila 5’i ölümle sonuçlanmaktadır. Ağır vaka oranı ise yüzde 10-15 civarındadır. Eşlik eden başka hastalıkların varlığı riski artırır. Geç kalınması durumunda hastalık ölümcül olabilmektedir. Virüse özgü bir tedavi veya aşı henüz bulunmamaktadır.
Prof. Dr. Balkan, sıcaklıkların artmasıyla vaka sayısının artacağı uyarısında bulundu. Kenelerin ölümcül bir virüsü bulaştırabileceğini ve bu virüsün 10 gün içinde ölüme yol açabileceğini belirtti. Ailelerin çocuklarını ve sevdiklerini korumak için daha dikkatli olması gerektiğini söyledi. Sağlık Bakanlığı’nın bilgilendirme materyallerine başvurulması ve eve dönüldüğünde vücut kontrolü yapılması önerildi. Aile bireylerinin birbirini kontrol etmesi de önemli bir önlemdir.
Açık renkli kıyafetler kenelerin fark edilmesini kolaylaştırır. Kene teması durumunda hastanın gözlem altına alınması ve tanı konulana kadar takip edilmesi gerekir. Kene tutunması durumunda en önemli nokta, keneyi bütünlüğünü bozmadan çıkarmaktır. Çıkarıldıktan sonra bölge sabunlu suyla yıkanmalıdır. Kenenin üzerine kimyasal madde uygulanması, kenenin kusmasına ve virüsü daha fazla bulaştırmasına neden olacağından kesinlikle önerilmez. Kene bütünlüğünü bozmadan çıkarılamıyorsa hiç dokunulmadan sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Yorum Yap