Yapay zeka modelleri ChatGPT, Gemini ve Claude’un eğitimi için CAPTCHA testlerinden oyunlara kadar internetteki kullanıcı hareketleri veri kaynağı oluyor. Uzmanlar mahremiyet endişelerine dikkat çekiyor.
Yapay zeka teknolojilerindeki büyük dil modelleri (LLM) olan ChatGPT, Gemini ve Claude gibi araçlar, her gün milyonlarca kullanıcı tarafından yoğun şekilde kullanılıyor. Bu modellerin eğitimi için kitaplar, internet siteleri ve çeşitli yazılı materyallerden elde edilen veriler kullanılıyor.
Eğitim materyallerinin kamuya açık kaynaklardan toplanmasına rağmen, son dönemde internet kullanıcılarının çevrimiçi hareketlerinden de veri derlendiği tartışmaları öne çıkıyor.
İnternet hizmetlerine erişimden önce kullanıcıların robot olmadığını teyit eden CAPTCHA ve reCAPTCHA testleri, teknoloji firmaları için önemli bir güvenlik önlemi olmanın ötesine geçiyor. Kullanıcılardan görseldeki harfleri yazmaları veya belirli nesneleri ayırt etmeleri istenen bu testlerin, yapay zeka araçlarının eğitimi için kullanıldığına dair iddialar uzun süredir gündemde.
Özellikle Google’ın kullandığı testlerde sıkça yaya geçitleri ve trafik lambaları gibi nesnelerin sorulması, bu verilerin yapay zeka destekli insansız araçların geliştirilmesinde kullanıldığı spekülasyonlarını artırdı. Google Cloud sözcüsü, reCAPTCHA verilerinin sadece hizmeti iyileştirmek amacıyla kullanıldığını ve bu durumun hizmet şartlarında açıkça belirtildiğini belirtti.
Cep telefonu oyunları da yapay zeka eğitimine katkı sağlıyor. 2016’da piyasaya sürülen ve dünya çapında popüler olan ‘Pokemon Go’ oyunu, oyuncuların gerçek dünyada GPS ve kamera aracılığıyla karakterleri aramasını sağlayarak büyük bir sokak görüntüsü veri havuzu oluşturdu. MIT Technology Review’a göre, Niantic firması bu verileri kullanarak gerçek dünyanın sanal bir modelini üretti ve GPS’in güvenilir olmadığı yerlerde robotların hareketini kolaylaştırmayı hedefliyor.
Niantic, Kasım 2024’te yaptığı açıklamada, oyuncuların sunduğu verilerin kullanıldığını doğruladı ancak bu özelliğin tamamen opsiyonel olduğunu vurguladı.
Lozan Üniversitesi’nden Profesör Christian Peukert, yapay zeka eğitiminde kullanılan materyaller ile kullanıcı güvenliği ve mahremiyeti arasındaki dengeyi değerlendirdi. Peukert, eski CAPTCHA testlerinde kullanıcıların bir kelimeyi bilip diğerini bilmemesi üzerine kurulu sistemin, bilinmeyen kelimeye verilen yanıtları dijitalleştirme çabaları kapsamında veri olarak depoladığını belirtti. Bu durumun, kullanıcıların metin tanıma sistemlerinin iyileştirilmesine doğrudan katkıda bulunduğu anlamına geldiğini ifade etti.
Peukert, yapay zekanın eğitiminin büyük kısmının, kullanıcıların farkında olmadan internette ürettiği pasif verilere dayandığını vurguladı. Reddit ve Twitter gibi platformlar dil modellerini, Instagram gibi görsel platformlar eklenen açıklamalar ve etiketlerle görsel veriyi, Google aramaları dil anlama sistemlerini, navigasyon uygulamaları ise hareket verilerini eğitiyor. Sesli asistanlarla yapılan görüşmeler de kayıt altına alınarak sistem iyileştirmelerinde kullanılıyor.
Bu veri toplama süreçleri, gizlilik ve güvenlik açısından önemli sorunlar barındırıyor. Büyük ölçekli veri birikimi,
Yorum Yap