Bolu’daki lise öğrencileri, mobil oyunların bağımlılık riskini analiz eden yapay zeka destekli bir uygulama geliştirdi. TÜBİTAK’tan ödül alan proje, kullanıcı yorumlarını analiz ederek riskleri belirliyor.
Bolu Sosyal Bilimler Lisesi 9. sınıf öğrencisi Zeynep Sude Kaya ve İzzet Baysal Anadolu Lisesi 9. sınıf öğrencileri İrem İnci Tosun ve Çağan Töredi, mobil oyunların bağımlılık riskini analiz eden bir yapay zeka uygulaması geliştirdi. Bolu Bilim ve Sanat Merkezinde (BİLSEM) tarih öğretmeni Sevinç Demir Tümen danışmanlığında geliştirilen proje, TÜBİTAK’ın Ankara’daki bölge yarışmasında ‘psikoloji’ alanında birincilik elde etti.
Uygulama, mobil oyunların uygulama marketlerindeki kullanıcı yorumlarını yapay zeka ile analiz ederek ‘duygusal bağımlılık’, ‘finansal harcama’, ‘fiziksel etkiler’, ‘sosyal izolasyon’ ve ‘zaman kaybı/aşırı oynama’ gibi kategorilerdeki risk düzeylerini belirliyor. Geliştirilen sistem, ailelere, rehber öğretmenlere ve uzmanlara, oyunların potansiyel olumsuz etkileri hakkında ön uyarı sağlayarak karar destek mekanizması sunmayı amaçlıyor.
Projede yer alan öğrencilerden Zeynep Sude Kaya, günümüzde gençlerin mobil oyunlarla yoğun vakit geçirdiğini ve bunun bağımlılık seviyesine ulaşabildiğini belirtti. Kaya, geliştirdikleri sistemin anketlere dayanmadan, oyunlarla ilgili yorumları analiz ederek bağımlılık riskini önceden belirlediğini söyledi. Bu sayede veliler ve rehber öğretmenler, çocuklarının oynayacağı oyunlar hakkında bilgi sahibi olabiliyor.
Öğrencilerden İrem İnci Tosun, uygulamanın kullanıcı yorumlarını analiz edip psikolojik risk analizleri üreterek bir karar destek sistemi oluşturduğunu ifade etti. Tosun, ebeveynlerin ve uzmanların, bir oyunu oynamadan önce hangi bağımlılık risklerinin bulunduğunu uygulama üzerinden görebileceğini aktardı. Sistem, belirtilen beş kategorideki risk seviyesini oyun adını girerek ölçebiliyor.
BİLSEM öğrencisi Çağan Töredi ise uygulamanın güvenilir sonuçlar sunduğunu ve özellikle rehber öğretmenler ile ailelerin kullanmasının önemini vurguladı. Töredi, ebeveynlerin bu sayede çocuklarının oyun oynama risklerini daha net görebileceğini belirtti.
Öğretmen Sevinç Demir Tümen, oyun bağımlılığının çağın önemli sorunlarından biri olduğunu ve bu probleme çözüm arayışında olduklarını dile getirdi. Tümen, anketlerin her zaman doğru sonuç vermeyebileceğini, ancak uygulama marketlerine yapılan yorumların daha filtrelenmemiş ve anlık duyguları yansıttığını belirtti. Bu nedenle yorumları analiz eden bir program geliştirdiklerini anlattı.
Geliştirilen bu dijital ayak izi tabanlı çalışma sayesinde, öğrencilerin oyun oynarken hissettikleri duyguları yakalama imkanı bulduklarını ifade eden Tümen, uygulamanın milyonlarca oyunu gerçek zamanlı analiz edebildiğini söyledi. Tümen, programın, oyunların hangi alanlarda risk taşıdığını ve bağımlılık yapma olasılığını yüzde olarak gösterebildiğini belirtti. Bu durumun, her gün çıkan yeni oyunlar ve gençler arasındaki popüler trendler karşısında ebeveynler ve öğretmenler için büyük bir avantaj sağladığını vurguladı.
Tümen, ilerleyen süreçte uygulamanın uygulama mağazalarından erişilebilir olacağını sözlerine ekledi. Böylece anne babalar ve rehber öğretmenler, milyonlarca yorum arasından riskli olanları görerek, oyunları daha önce oynamış kişilerin deneyimlerini ve duygusal süreçlerini anlayabilecek.
Yorum Yap